زنان در تاریخ – ۱۴ آوریل – ۲۵فروردین

آملی امی نودر (۲۳مارس۱۸۸۲- ۱۴آوریل۱۹۳۵)، یک ریاضیدان یهودی اهل آلمان بود که کارهای او در زمینه جبر مجرد و فیزیک تئوریک نقطه عطف محسوب می شوند.

او توسط پاول الکساندرو، آلبرت انیشتین، ژان دیودونه، هرمان ویل و نوبرت واینر، مهمترین زن تاریخ ریاضیات توصیف شده است. او یکی از پیشگامان ریاضیات در عصر خویش بود و قضیه حلقه ها، میدانها و جبر را تدوین کرد. همچنین قضیه نودر در علم فیزیک ارتباط بین تقارن و پایستگی را توضیح می دهد.

نودر در یک خانواده یهودی در ارلانگن بدنیا آمد. پدرش ریاضیدان بود. او در دانشگاه زادگاه خود جایی که پدرش تدریس می کرد به تحصیل ریاضی پرداخت. وقتی پایان نامه خود را در سال ۱۹۰۷ تحت نظارت پل گردان نوشت، به مدت ۷ سال بدون حقوق در موسسه ریاضی شهر خود کار کرد.

در سال ۱۹۱۵ توسط دیوید هیلبرت و فلیکس کلاین دعوت شد که به دانشکده علوم ریاضی در دانشگاه گوتینگن بپیوندد. او ۴ سال برای هیلبرت و تحت نظارت او تدریس نمود تا قابلیتش در سال ۱۹۱۹ تایید گردید و به او اجازه کسب رتبه پریواتروزن (سخنران خارجی)‌ را داد. او تا سال ۱۹۳۳ یکی از اعضای محوری دانشگاه ریاضی گوتینگن باقی ماند. دانشجویان او بعضا پسران نودر خوانده می شدند.

در سال ۱۹۲۴ ریاضیدان هلندی بی ال فان در واردن به گروه او پیوست و به سرعت به تشریح کننده نظریه های نودر مبدل گردید. کار او پایه گزاری بخش دوم کتاب درسی نافذ ۱۹۳۱ بنام جبر مدرن بود. فراست او در جبر پیش از سخنرانی وی در کنگره بین المللی ریاضی دانان زوریخ در سراسر جهان شناخته شده بود. در سالهای بعد دولت نازی یهودیان را از مواضع دانشگاهی اخراج کرد لذا نودر به آمریکا نقل مکان نمود و در کالج برین مائر پنسیلوانیا به کار پرداخت.

وی در سال ۱۹۳۵ بخاطر کیست تخمدان تحت عمل جراحی قرار گرفت و علیرغم مشاهده علائم بهبودی ۴ روز بعد در ۵۳ سالگی درگذشت.